BITWA POD SKOCZOWEM

Grupa oficerów z Dowództwa Frontu Śląskiego. fot: ARC

Głównym żródłem informacji na temat bitwy pod Skoczowem jest praca Franciszka Ksawerego Latinika (1864 - 1949), pod koniec 1918 r. dowódcy okręgu wojskowego w Cieszynie a z początkiem roku 1919 dowódcy Frontu Śląskiego.

Franciszek Ksawery Latinik, Walka o Śląsk Cieszyński w roku 1919, Księgarnia Mitręgi, Cieszyn 1934 

WALKA O ŚLĄSK CIESZYŃSKI

            Franciszek Ksawery Latinik - Zakład Fotograficzny Kuczyński - nac

Oficjalny serwis gminy Skoczów

WALKI NA LINII WISŁY – TZW. BITWA SKOCZOWSKA 28-30 I 1919 R.

Trudna droga do Polski - 90 rocznica bitwy pod Skoczowem 
( Publikacja stanowi okolicznościowe wydawnictwo historyczne. Wydana została w związku z obchodami 90. rocznicy bitwy pod Skoczowem i stanowi uzupełnienie materiałów, zorganizowanej z tej okazji konferencji popularnonaukowej. Skoczów 2009)

TRUDNA DROGA DO POLSKI

 KRÓTKI FILM O FRANCISZKU LATINIKU

(list bez koperty)

31.I.1919

Kochani Rodzice! 

Wczoraj zmieniliśmy stanowisko i jesteśmy 4 km. na południe od Skoczowa. Poprzedniego dnia odparliśmy ataki czeskie skierowane na Wiślicę i zlaliśmy im porządnie skórę.[1] Bardzo urozmaicona ta partyzantka tutaj, bogata okolica, patrole, podjazdy itp. Tak nam  jak i koniom się świetnie powodzi. Dzisiaj o 2iej w nocy upływa 24 godz zawieszenie broni, o które prosili Czesi dla pogrzebania swoich poległych ( jak powiadają). Mróz mamy tęgi więc mi się futro przydaje.

Proszę aby Staszek postarał się o prawidła dla moich nowych butów, żeby się nie zeschły – i to zaraz. Może przy sposobności poślę po nie. W każdym razie im się ma tutaj mniej bagaży tym lepiej. Pacak niech wykończy bluzę w ten sposób, że w tyle poły są proste ( bez wcięć jak przy austr. Waffenrockach [2]) z tyłu 2 guziki. Epolety[3] wziął Sobolewski.

Można spróbować coś do mnie napisać, adresując : 4 Bat./ 11 P.a.P. Dowództwo Szlązka.

Uściski Tadeusz

Co z Ukraińcami

---

[1] chodzi o bitwę pod Skoczowem 28-30 stycznia 1919 roku. Wydarzenie te opisuje Franciszek Latinik :

… Przechodzę teraz na lewe skrzydło frontu, t. j. na odcinek D, gdzie oczekiwałem rozstrzygającego natarcia. P rzemawiało za tern przesunięcie sił nieprzyjacielskich do Ustronia. Licząc się z tą możliwością, rozkazałem szefowi artylerji kapitanowi Millerowi już o godzinie 10-tej rano przygotować przerzucenie 4-tej baterji 11-go pułku z pozycji w odcinku B do odcinka D, na już uprzednio wyznaczoną pozycję ogniową koło cegielni 323 w Harbutowicach. Na tym bowiem odcinku nie udało się w ciągu całego przedpołudnia polskim patrolom szwoleżerów i artylerji dotrzeć do Ustronia i Goleszowa, bo ze wszech stron raził je ogień czeskich karabinów maszynowych. Dostępu do Nierodzimia broniły dwa plutony kompanji Lachety przez trzy godziny, a wreszcie około godziny 13-tej cofnęły się ku kaplicy przy folwarku Kamieniec. Sąsiadująca 7-ma kompanja 10-go pułku cofnęła się też. Już poczęła się kruszyć linja obronna tego odcinka, gdy w sam czas, bo o godzinie 14-tej, gdy czeskie oddziały zbliżyły się już na 500 kroków do cegielni, buchnęła kartaczami w zastępy nieprzyjacielskie 4-ta baterja*) 11-go pułku tak skutecznie, że polska piechota wobec tej pomocy nabrała ufności w możliwość obrony i niestrudzenie odpierała nacierającego nieprzyjaciela aż do wieczora, w czem wspomagała ją też swym celnym ogniem baterja górska z odcinka C.

*) Translokacja baterji trwała blisko trzy godziny, bo musiano armaty rozkładać i linam

 i na saniach spuszczać, gdyż zjazd ze zlodowałaciałego wzgórza Wiślicy w dolinę Wisły był niemożliwy.

[2] mundur

[3]  naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym

\

Waffenrock - k.u.k Artillerie  http://www.mlorenz.at

DALSZE LOSY TADEUSZA - 29.I.1919

Nie wiadomo co działo się z Tadeuszem pomiędzy 29.X.1918 roku i 29.I.1919 r ( trzy miesiące). Kolejny list pochodzi ze stycznia 1919 roku i pisany jest z frontu na Śląsku Cieszyńskim.Tadeusz służy w Wojsku Polskim w 4 baterii, 11 pap w stopniu porucznika. Można przypuszczać że wrócił do rodziców do Jarosławia, a tam 18 listopada 1919 powstała bateria jarosławska, która była zalążkiem późniejszego 3-go pułku artylerii. Losy tego pułku opisane są w „Zarysie historji wojennej 4-go pułku artylerii polowej” autorstwa Maksymiliana Landaua  i  Adama Tabiszewskiego.

( list bez koperty)

29.I.1919

Kochani Rodzice!

Jestem więc od 27ego na linii bojowej na półn. zachód od Skoczowa na Szląsku. Baterya wyjechała dzień pierwej od nas z Krakowa. Przez Dziedzice i Bielsko przybyłem tutaj do bateryi. Dobrze się więc stało, że wziąłem wszystko co potrzeba w polu, tylko jak przewidziałem za mało chustek do nosa i skarpetek ciepłych. W Krakowie dostałem tytoń i cygara, więc reszta wszystko w porządku. Czesi trzymają się dosyć daleko od ..( kartka uszkodzona) pojedyncze patrole się czasem za… ( prawdopodobnie )zabłąkają.

Uściski Wszystkim, 

Tadeusz

Jest to ostatnia kartka wysłana przez Tadeusza z frontu.Trwające trzy i pół roku walki wzdłuż granicy włosko-austriackiej, zakończone zostały zawieszeniem broni w Villa Giusti pod Padwą 3 listopada 1918 roku.Tego samego 3 dnia zwycięskie wojska włoskie weszły do Trydentu, a następnie obsadziły dalsze obszary po Przełęcz Brenner. 

Datownik: Tabori Postahivatal 918 OKT 30/ 379

Stempel: K.u.K Feldartillerieregiment Nr.105 Batterie Nr.4

Nadawca: Tad.  Rawski,Oblt. F.A.R 105. Bat 4, Fp 379

Adresat: J.Wielmożny Pan Michał Rawski, c.k. Radca Nam. Jarosław, c.k. Starostwo

29.X.1918        

Kochani Rodzice! Dziękuję za imieninowe życzenia. Obecnie na ogół spokój i czekamy dalej.

Uściski Tadesz

Datownik: Tabori Postahivatal 918 OKT 26/ 379

Stempel: K.u.K Feldartillerieregiment Nr.105 Batterie Nr.4

Nadawca: Tad Rawski,Oblt. F.A.R 105. Bt 4, Feldpost 379

Adresat: J.Wielmożny Pan Michał Rawski, c.k. Radca Nam. Jarosław, c.k. Starostwo

25.X.1918

Kochani Rodzice! 

Na razie jeszcze nic ze zawieszenia broni i na odmianę zaczepili nas Włosi w nocy z 23go na 24ego. Bitka trwała do południa, ale nic nie wskórali. Mało tego, że tu do nas nieźle leją, nie straciłem i tym razem ani jednego człowieka. Dzisiaj ładny dzień i spokój. O wysłaniu służącego pomyślę. Może go wyślę po pierwszym. Posełkę już dostałem i dziękuję. Zresztą nic nowego.

Uściski szlę Tadeusz

Datownik: Tabori ( nieczytelne) 379          

Stempel: K.u.K Feldartillerieregiment Nr.105 Batterie Nr.4

Nadawca: Tad Rawski,Oblt. F.A.R 105. Bt 4, Feldpost 379

Adresat: J.Wielmożny Pan Michał Rawski, c.k. Radca Nam. Jarosław, c.k. Starostwo, Galizien

( dopisek: Zens.( nieczytelne) prawdopodobnie „ocenzurownano”

13.X.1918

Kochani Rodzice!

W nocy z 10ego na 11ego i następnego dnia odparliśmy znowu ataki. W baterii nie mam żadnych strat, a wczoraj i dzisiaj na ogół spokój. Pogoda zato kiepska. Gdy paczkę dostanę, zaraz napiszę. 1ego grudnia jestem uprawniony do urlopu, jednak niepewna czy go zaraz dostanę. W każdym razie chcę wysłać mojego służącego po futro i chciałbym wiedzieć czy mógłby teraz zakupić dla naszej menaży przedewszytkim słoninę, jaja i cukier, również po jakiej cenie.Kawerna teraz wspaniała i piec funkcjonuje z nową rurą doskonale.

Uściski szlę Tadeusz

( list bez koperty)

7.X.1918

Kochani Rodzice!

Wczoraj dostaliśmy oficyalną wiadomość, że państwa centralne zaproponowały rokowania pokojowe na podstawie warunków postawionych przez prezydenta Ameryki i równocześnie zawarcie zawieszenia broni. Co do nas, to na razie o zaw. broni nic tutaj nie wiadomo i strzelanina po dawnemu. Zdaje mi się, że do tego nie przyjdzie.Mieszkam tutaj w kawernie, jak dotychczas, ale jest sucha i dosyć ciepła. Dotychczas mieliśmy piec żelazny tuż koło wejścia – z braku dłuższej rury, więc ciepło uchodziło prędko na dwór. Dzisiaj wieczór mamy dostać trenem odpowiednie rury i wstawi się piec w sam środek. Drzewa ściętego leży w około cała masa więc będzie się paliło jak Pan Bóg przykazał.Takich domków drewnianych, jakeśmy je na froncie wschodnim stawiali nie opłaca się tutaj budować, bo po paru dniach są kompletnie rozbite. Zato skały dają bezpieczne schronienie przed tutejszymi kalibrami i są przeważnie suche i nie dopuszczają wilgoci.Oczywista mniej miejsca wolnego, ale to ostatecznie głupstwo. Połowę całej mojej bielizny mam w jednym kuferku ze sobą; resztę zostawiłem u trenu w Lar. Gdy już cała wybrukana posełam służącego na 2 dni do Lar.Tam się odbywa pranie, wypraną bieliznę zostawia w kuferku, a tą która tam leżała przywozi ze sobą. W ten sposób unikam używania jednych i tych samych garniturów. Przy każdej takiej wyprawie daję również buty, trzewiki itp. do naprawy i mam wszystko w należytym porządku. Nie wiem czy już o tem pisałem, w jaki sposób nabyłem nową bluzę i spodnie? Jeszcze jakeśmy byli w Caldon. Pojechałem do składu; sukna nie było, natomiast bardzo obszerne płaszcze z dobrego, grubego sukna za 160K. Wziąłem jeden taki płaszcz i po ogłądnięciu go, oświadczył nasz krawiec, że wystarcza na spodnie i bluzę. Spodnie mam już dawno, ale ich jeszcze nie noszę, a bluza już skrojona , czeka cierpliwie na nici; na razie mi jeszcze niepotrzebna, więc się z tem nie spieszę.

Muszę jeszcze wyjaśnić na zapytanie Mamy, że armaty moje stoją całkiem normalnie w stanowisku i że przez otwory w skale nie strzelamy, lecz całkiem zwyczajnie. W ostatnim czasie uderzyli Włosi, ale w naszym odcinku był spokój. Natomiast nocą powtarzają się od czasu do czasu ich przedsięwzięcia, jednakże bez skutku. Gdzie zamierza Jurek wstąpić? Ma pecha, że mu odrzucili reklamacyę, która była przecie bardzo słuszna. Nie da się na to poradzić? Ze wszystkiego można jednak wnosić, że koniec wojny niedaleki i panie dobrodzieju, co najmnie połowa już przebyta. No zresztą się pokaże; teraz najrozmaitsze wiadomości prześcigają się nawzajem i nie łatwo się prawdy doszukać.

Zasełam ucałowania Wszystkim Tadeusz

P.S. Bardzo dobra i ważna strona chłodnej części kawerny( „kawiarni” jak ją moi ludzie zowią) jest to, że wino wstawione tam we flaszkach jest zawsze „ vor Allem” i oczywista doskonale smakuje. Przedwczoraj dostaliśmy paczkę winogron, więc było używanie.