( list bez koperty)

Warszawa 11.III. 1919

Kochani Rodzice! 

Jestem więc od 9ego w stolicy, przyjechawszy z małem opóźnieniem( koło 9 rano). Z dworca udałem się wprost do adiutantury kursu przy ul. Polnej l. 50. ( dom akademicki) i dostałem tam zaraz kwaterę na 1em piętrze.Mieszkamy we trzech, bardzo czyste, widne mieszkanie z łazienką, tylko z zupełnie prostym urządzeniem, ale to głupstwo. Najważniejsza czystość. Wykłady odbywają się na ulicy Wilczej l.64, gdzie się mieści cała masa innych kursów wyjazdowych ( mierniczy, wojsk.geologii etc). Obie te ulicebocznemi ul. Marszałkowskiej, z jednej na drugą idzie się 10 minut. Menaż zostanie utworzona w najbliższych dniach. Pieniądze do zmiany na marki oddałem w kancel naszego kursu i jutro mamy je dostać ( 1mk-1,50 K) Na dotychczasowe potrzeby musiałem naturalnie mieniać po normalnym kursie. Dostać tutaj można wszystkiego, po prostu dziwić się z kąd to biorą, ale też drogo należycie.Miasto b. ładne, można zupełnie porównać z Wiedniem, tylko przepych zdaje się większy niż tam.

Wykłady co dzień od 9 -12 rano , od 3 - 5 popoł. Na soboty w terenie. W niedziele dyskusye od 10 -12 rano.Na koniec kursu 4 o dniowa podróż taktyczna. Dow. szkoły ppułk.szt.gen.Nieniewski[1] ( zastępca szefa sztabu). Inni profesorowie z rozmaitych rodzajów broni.Na razie nie wszystkie wykłady mi imponują, no ale w tych czasach i stosunkach trudno o coś innego.

Z Jarosławia prócz Proussa jest tu por.Łoziński[2]. Gdy będę czegoś potrzebował, napiszę, może jakąś sposobnością się to do mnie dostanie.

Adresować proszę : ul. Wilcza l.64. parter. Kurs adiutantów.

Kończąc szlę uściski

Tadeusz

---

[1]
Adam Nałęcz Nieniewski

[2] 
Bronisław Feliks Łoziński

 MAPA Marzec 1919

By User:Halibutt, derivative work: User:Hierakares - PBW_March_1919.png, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10900523

(list bez koperty)

10.II.1919

Kochani Rodzice! Chciałbym wiedzieć co z moimi rzeczami, które w Jarosławiu pozostawiałem: bluza i buty. Pacakowi proszę zapłacić tylko to , co mu się wcześnie należy, bo to czeski łajdak, a jeśliby wygórowaną cenę żądał, to go zamknąć, jeśli mu dotychczasowego nie zrobiono. Ci złodzieje tutaj bezczelnie kradli. Następnie co z moimi butami? Jeśli są prawidła, to poszlę mego ordynansa po nie lub sam pojadę. Niech mi się Staszek postara w każdym razie jak najprędzej o nie.

U nas nic nowego – od czasu do czasu zawarcia zawieszenia bronii. Świetnie się nam powodzi bo okolica bogata. Pożyczyłem sobie dubeltówkę i wczoraj za pół godziny przywiozłem ładnego zająca. Tu w arcyksięcia „wieszatela”[1] posiadłościach jest pełno zwierzyny i w najbliższych dniach porządnie zapolujemy.

Adres do mnie: 4 Bat/ 11 P.a.P przez Dow.Fr.Szl. w Skoczowie

Dziś jadę do Białej i nadam tam ten list, bo nie wiem co z dotychczas przezemnie wysłanymi.

Uściski szlę

Tadeusz

---

[1] Arcyksiąźę Fryderyk Habsburg , ostatni właściciel Komory Cieszyńskiej. Poza Śląskiem Cieszyńskim znano go jako głównodowodzącego armii autriackiej w czasie I wojny śiwatowej. Ze względu na liczbę podpisanych wyroków śmierci dorobił się przydomku „Wieszatiel”

(list bez koperty)

6.II.1919

K.Rodzice! Wczoraj przyjechał tu p.m.Zarzycki[1] i zastał mnię tu jako adjutanta przy Dow. Art. Fr.Szląskiego ( naturalnie wczoraj to objąłem) i wielkie urwanie głowy, chwała Bogu wraca adjutant lada dzień i wracam sobie do bateryi. Słyszałem, że coś, jakieś niepokoje, czy coś takiego.

Tu zawieszenie broni od 31ego. Pisałem 2 listy Czy nie dotarły?

Uściski,

Tadeusz

---

[1] Marian Zarzycki, pułkownik tytularny artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej. 

Celem utrwalenia pamięci obrony Ziemi Piastowskiej, wyróżnienia tych, którzy swym męstwem. walecznością, rozumem i wytrwałością przyczynili się do obrony Ojczyzny i dali świetny przykład patriotyzmu nie tylko współczesnym, lecz i przyszłym

pokoleniom, udowodnienia jedności i łączności wszystkich współobywateli Polski 

w chwili, gdy Ojczyzna w niebezpieczeństwie o pomoc wołała Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego uchwałą z dnia 2 lutego i z dnia 2 października 1919  roku L.4 (Dziennik  Urzędowy Rady Narodowej Kr.17 a  z dnia 10   listopada1919r.) ustanowiła następujące odznaki za  obronę Śląska: Medal pamiątkowy ,   Krzyż II. Klasy  ,  Krzyż 1. klasy

Pamiętnik Historyczny Bojowników o Niepodległość Śląska Zaolzańskiego : zawiera 5.000 odznaczonych uczestników walk o Ziemię Piastowską data wydania 1938

PAMIĘTNIK HISTORYCZNY

Tadeusz Rawski figuruje na liście odznaczonych krzyżem zasługi II klasy i medalem pamiątkowym.

BITWA POD SKOCZOWEM

Grupa oficerów z Dowództwa Frontu Śląskiego. fot: ARC

Głównym żródłem informacji na temat bitwy pod Skoczowem jest praca Franciszka Ksawerego Latinika (1864 - 1949), pod koniec 1918 r. dowódcy okręgu wojskowego w Cieszynie a z początkiem roku 1919 dowódcy Frontu Śląskiego.

Franciszek Ksawery Latinik, Walka o Śląsk Cieszyński w roku 1919, Księgarnia Mitręgi, Cieszyn 1934 

WALKA O ŚLĄSK CIESZYŃSKI

            Franciszek Ksawery Latinik - Zakład Fotograficzny Kuczyński - nac

Oficjalny serwis gminy Skoczów

WALKI NA LINII WISŁY – TZW. BITWA SKOCZOWSKA 28-30 I 1919 R.

Trudna droga do Polski - 90 rocznica bitwy pod Skoczowem 
( Publikacja stanowi okolicznościowe wydawnictwo historyczne. Wydana została w związku z obchodami 90. rocznicy bitwy pod Skoczowem i stanowi uzupełnienie materiałów, zorganizowanej z tej okazji konferencji popularnonaukowej. Skoczów 2009)

TRUDNA DROGA DO POLSKI

 KRÓTKI FILM O FRANCISZKU LATINIKU

(list bez koperty)

31.I.1919

Kochani Rodzice! 

Wczoraj zmieniliśmy stanowisko i jesteśmy 4 km. na południe od Skoczowa. Poprzedniego dnia odparliśmy ataki czeskie skierowane na Wiślicę i zlaliśmy im porządnie skórę.[1] Bardzo urozmaicona ta partyzantka tutaj, bogata okolica, patrole, podjazdy itp. Tak nam  jak i koniom się świetnie powodzi. Dzisiaj o 2iej w nocy upływa 24 godz zawieszenie broni, o które prosili Czesi dla pogrzebania swoich poległych ( jak powiadają). Mróz mamy tęgi więc mi się futro przydaje.

Proszę aby Staszek postarał się o prawidła dla moich nowych butów, żeby się nie zeschły – i to zaraz. Może przy sposobności poślę po nie. W każdym razie im się ma tutaj mniej bagaży tym lepiej. Pacak niech wykończy bluzę w ten sposób, że w tyle poły są proste ( bez wcięć jak przy austr. Waffenrockach [2]) z tyłu 2 guziki. Epolety[3] wziął Sobolewski.

Można spróbować coś do mnie napisać, adresując : 4 Bat./ 11 P.a.P. Dowództwo Szlązka.

Uściski Tadeusz

Co z Ukraińcami

---

[1] chodzi o bitwę pod Skoczowem 28-30 stycznia 1919 roku. Wydarzenie te opisuje Franciszek Latinik :

… Przechodzę teraz na lewe skrzydło frontu, t. j. na odcinek D, gdzie oczekiwałem rozstrzygającego natarcia. P rzemawiało za tern przesunięcie sił nieprzyjacielskich do Ustronia. Licząc się z tą możliwością, rozkazałem szefowi artylerji kapitanowi Millerowi już o godzinie 10-tej rano przygotować przerzucenie 4-tej baterji 11-go pułku z pozycji w odcinku B do odcinka D, na już uprzednio wyznaczoną pozycję ogniową koło cegielni 323 w Harbutowicach. Na tym bowiem odcinku nie udało się w ciągu całego przedpołudnia polskim patrolom szwoleżerów i artylerji dotrzeć do Ustronia i Goleszowa, bo ze wszech stron raził je ogień czeskich karabinów maszynowych. Dostępu do Nierodzimia broniły dwa plutony kompanji Lachety przez trzy godziny, a wreszcie około godziny 13-tej cofnęły się ku kaplicy przy folwarku Kamieniec. Sąsiadująca 7-ma kompanja 10-go pułku cofnęła się też. Już poczęła się kruszyć linja obronna tego odcinka, gdy w sam czas, bo o godzinie 14-tej, gdy czeskie oddziały zbliżyły się już na 500 kroków do cegielni, buchnęła kartaczami w zastępy nieprzyjacielskie 4-ta baterja*) 11-go pułku tak skutecznie, że polska piechota wobec tej pomocy nabrała ufności w możliwość obrony i niestrudzenie odpierała nacierającego nieprzyjaciela aż do wieczora, w czem wspomagała ją też swym celnym ogniem baterja górska z odcinka C.

*) Translokacja baterji trwała blisko trzy godziny, bo musiano armaty rozkładać i linam

 i na saniach spuszczać, gdyż zjazd ze zlodowałaciałego wzgórza Wiślicy w dolinę Wisły był niemożliwy.

[2] mundur

[3]  naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym

\

Waffenrock - k.u.k Artillerie  http://www.mlorenz.at

DALSZE LOSY TADEUSZA - 29.I.1919

Nie wiadomo co działo się z Tadeuszem pomiędzy 29.X.1918 roku i 29.I.1919 r ( trzy miesiące). Kolejny list pochodzi ze stycznia 1919 roku i pisany jest z frontu na Śląsku Cieszyńskim.Tadeusz służy w Wojsku Polskim w 4 baterii, 11 pap w stopniu porucznika. Można przypuszczać że wrócił do rodziców do Jarosławia, a tam 18 listopada 1919 powstała bateria jarosławska, która była zalążkiem późniejszego 3-go pułku artylerii. Losy tego pułku opisane są w „Zarysie historji wojennej 4-go pułku artylerii polowej” autorstwa Maksymiliana Landaua  i  Adama Tabiszewskiego.

( list bez koperty)

29.I.1919

Kochani Rodzice!

Jestem więc od 27ego na linii bojowej na półn. zachód od Skoczowa na Szląsku. Baterya wyjechała dzień pierwej od nas z Krakowa. Przez Dziedzice i Bielsko przybyłem tutaj do bateryi. Dobrze się więc stało, że wziąłem wszystko co potrzeba w polu, tylko jak przewidziałem za mało chustek do nosa i skarpetek ciepłych. W Krakowie dostałem tytoń i cygara, więc reszta wszystko w porządku. Czesi trzymają się dosyć daleko od ..( kartka uszkodzona) pojedyncze patrole się czasem za… ( prawdopodobnie )zabłąkają.

Uściski Wszystkim, 

Tadeusz